CPU máy tính là gì?

Khi bạn mua máy tính hay laptop điều bạn quan tâm đầu tiên là CPU gì, đời bao nhiêu, dường như ai cũng biết CPU quyết định máy tính nhanh hay chậm, nhưng CPU là gì trong máy tính? CPU có nhiệm vụ gì? Cấu tạo và thông số kỹ thuật của CPU là gì? Không phải ai cũng biết, hãy cùng Hoàng Long Computer tìm hiểu nhé.

CPU là viết tắt của từ gì?

CPU là từ viết tắt của Central Processing Unit – bộ xử lý trung tâm. CPU được ví như bộ não của máy tính, mọi công việc, hành đồng đều được CPU xử lý và đưa ra kết quả cuối cùng xuất hiện trên màn hình máy tính mà bạn thấy.

cpu

Thông tin tổng quan về CPU trên máy tính

CPU còn được gọi với những tên như chip cpu, processor, central processor, hoặc microprocessor, là Bộ xử lý trung tâm của máy tính. CPU của máy tính xử lý tất cả các chỉ thị mà nó nhận được từ phần cứng và phần mềm đang chạy trên máy tính.

Chip CPU thường có dạng hình vuông hoặc chữ nhật, một mặt có chữ ghi một số thông tin của CPU, mặt kia là hàng trăm chân cắm được đặt vào một đế cắm CPU gọi là CPU Socket tương thích với bo mạch chủ (mainboard). CPU khi sử dụng sẽ sản sinh nhiệt, vì thế chúng thường được phủ một lớp tản nhiệt để làm mát giúp hoạt động hiệu quả hơn.

2 hãng sản xuất CPU lớn nhất hiện nay là Intel & AMD

Như đã nói bên trên mỗi mainboard có Socket khác nhau, hỗ trợ các dòng CPU khác nhau.

Mainboard dành cho chip Intel hiện tại đang có 4 loại Socket phổ biến nhất là LGA 775, LGA 1366, LGA 1156 và LGA 1155. Trong đó LGA 775 là Socket dành cho các dòng chip các đời Core 2 Duo, Dual Core, Pentium D và 1 số chip Celeron 2 nhân đời mới của Intel. LGA 1366 dành cho các chip Core i7 cao cấp đời đầu, LGA 1156 dùng cho các dòng chip Core i5, Core i3 đời đầu và 1 số chip Core i7 dòng trung cấp tuy nhiên hiện nay main sử dụng Socket 1156 không còn được sử dụng cho các mẫu chip đời mới của Intel.

Socket AM3 của AMD có thể cắm được các chip CPU sử dụng Socket đời cũ.

Các thành phần của CPU

Khối điều khiển (CU – Control Unit)

Là thành phần của CPU có nhiệm vụ thông dịch các lệnh của chương trình và điều khiển hoạt động xử lý, được điều tiết chính xác bởi xung nhịp đồng hồ hệ thống. Phần này là phần cốt lõi của một bộ xử lý được cấu tạo từ các mạch logic so sánh với các linh kiện bán dẫn như transistor tạo thành.

Khối tính toán ALU (Arithmetic Logic Unit)

ALU có chức năng thực hiện các lệnh của đơn vị điều khiển và xử lý tín hiệu. Theo tên gọi, đơn vị này dùng để thực hiện các phép tính số học (+,-,*,/) hay các phép tính logic (so sánh lớn hơn, nhỏ hơn, so sánh bằng…) và đưa ra kết quả cho các thanh ghi hoặc bộ nhớ.

Các thanh ghi (Registers)

Là các bộ nhớ có dung lượng nhỏ nhưng tốc độ truy cập rất cao, nằm ngay trong CPU, dùng để lưu trữ tạm thời các toán hạng, kết quả tính toán, địa chỉ các ô nhớ hoặc thông tin điều khiển. Mỗi thanh ghi có một chức năng cụ thể. Thanh ghi quan trọng nhất là bộ đếm chương trình (PC – Program Counter) chỉ đến lệnh sẽ thi hành tiếp theo.

Opcode

Phần bộ nhớ chứa mã máy của cpu (không bắt buộc) để có thể thực thi các lệnh trong file thực thi.

Phần điều khiển

Thực hiện việc điều khiển các khối và điều khiển tần số xung nhịp. Mạch xung nhịp đồng hồ hệ thống dùng để đồng bộ các thao tác xử lý trong và ngoài CPU theo các khoảng thời gian không đổi. Khoảng thời gian chờ giữa hai xung gọi là chu kỳ xung nhịp. Tốc độ theo đó xung nhịp hệ thống tạo ra các xung tín hiệu chuẩn thời gian gọi là tốc độ xung nhịp – tốc độ đồng hồ tính bằng triệu đơn vị mỗi giây (MHz).

Các thông số kĩ thuật của CPU

Tốc độ xử lý của CPU: là tần số tính toán và làm việc của nó được đo bằng đơn vị GHz hoặc MHz.

Tốc độ của máy tính phụ thuộc rất nhiều vào tốc độ CPU, ngoài ra còn dựa vào tốc độ của RAM, Ổ cứng (SSD, HDD), Card đồ họa, v… v…

Những yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ CPU:

  • Số nhân xử lý (2, 4, 10, 22, … nhân), càng nhiều nhân càng mạnh
  • Công nghệ sản xuất (32 nm, 22 nm,14 nm, …), càng nhỏ càng tiết kiệm điện và hiệu năng càng cao.
  • Công nghệ làm tăng tốc độ xử lý của CPU (pipeline, turbo boost, siêu phân luồng, …)
  • Bộ nhớ đệm – bộ nhớ dùng để lưu các lệnh, dữ liệu thường dùng hay có khả năng sẽ được dùng trong tương lai gần, giúp giảm bớt thời gian chờ đợi của CPU.
  • Đồ họa tích hợp: card màn hình onboard hay còn gọi là card VGA xử lý các thông tin về đồ họa trong máy tính (hình ảnh, màu sắc, độ phân giải, độ tương phản, …).
  • TDP (công suất thoát nhiệt), lượng nhiệt chip xử lý tỏa ra mà hệ thống làm mát cần phải giải tỏa. TDP thường cho biết mức tiêu thụ điện của con chip, con số này càng thấp càng tốt.

CPU usage: là mức độ hoạt động (Công suất làm việc hiện tại), ví dụ 5%, 10%. Một số trường hợp bất thường CPU Full Load 100% bạn cần phải kiểm tra lại hệ thống tản nhiệt, phần mềm, diệt virus, và hệ điều hành mình đang sử dụng, đặc biệt là đối với Windows 10.

Trả lời